سخنگوی وزارت امور خارجه ضمن بیان اینکه تبادل پیام میان ایران و آمریکا از طریق میانجی‌ها ادامه دارد، به اظهارات وزیر خارجه آمریکا درباره ایران و موضوع حمله به فرودگاه عربستان واکنش نشان داد.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه روز دوشنبه، ۲۰ مهر ۱۴۰۵ با حضور در نشست خبری هفتگی به پرسش‌های رسانه‌های داخلی و خارجی درباره مهم‌ترین تحولات عرصه سیاست خارجی در روز‌های اخیر پاسخ داد.
ادعاهای روبیو؛ بخشی از جنگ شناختی آمریکا علیه ایران
بقایی در واکنش به ادعاهای مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا در مورد تمدن ایران، گفت: این سخنرانی و انتخاب این چیدمان توسط روبیو را باید بخشی از جنگ شناختی آمریکا علیه ایران و جهان دانست.
وی تصریح کرد: ارائه تفسیر وارونه از تحولات برای توجیه جنگ‌طلبی آمریکا بوده و این خطا است؛ روبیو ناخواسته به واقعیت‌هایی هم اعتراف کرد؛ اینکه ایران نه به‌عنوان جغرافیا، بلکه به‌عنوان منش و مفهوم هزاران سال تداوم داشته است.
سخنگوی وزارت امور خارجه تاکید کرد: ایرانیان همیشه اهل رقابت همراه با تعامل بودند و حیات و اقتدار خود را در نفی دیگران ندیدند؛ آمریکای امروز چه ارتباطی با یونان دارد؟ تاریخ و تمدن یونان فقط جنگ نبوده و همواره با فلسفه و تمدن همزیستی داشت؛ در دوره‌ای که جهان با ستیزه‌جویی آمریکا مواجه است، سخن گفتن از دوگانه‌های تمدنی خطای محض است.
وی اضافه کرد: آمریکا نمی‌تواند خود را نماینده تمدن غرب و یونان معرفی کند؛ آیا دو جنگ جهانی که جهان را در کام خود فرو برد ناشی از تقابل شرق و غرب بود؟
اتفاق‌هایی که در تنگه هرمز رخ داد نتیجه تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران بود
بقایی درباره اظهارات ادعایی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در مورد بازگشت تنگه هرمز به حالت عادی برای حمل‌ونقل سوخت، گفت: ادعای آمریکایی‌ها با آنچه در روی زمین شاهدیم، تطابقی ندارد؛ ما کار خودمان را انجام می‌دهیم و بازارها خیلی به چنین ادعاهایی وقعی نمی‌نهند.
وی تاکید کرد: اتفاق‌هایی که در تنگه هرمز رخ داد برای اهرم‌سازی نبود؛ این نتیجه تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران بود؛ ما در چنین شرایطی براساس مفاد و موازین حقوق بین‌الملل تدابیری اتخاذ کردیم؛ مادامی که آمریکا بر ناامن‌سازی تنگه هرمز و منطقه اصرار کند، امنیت به این آبراه باز نمی‌گردد.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی اظهار کرد: ما از شرایط فعلی تنگه هرمز خوشحال نیستیم و امنیت تنگه هرمز بیش از همه برای ما لازم است، اما آمریکا هم برای منطقه، هم برای خودش و هم برای جهان دردسر ایجاد کرد.
هر کشوری براساس اولویت‌های خودش تصمیم‌گیری می‌کند
بقایی در بخشی دیگر درباره موضع ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه برای ارسال فرآورده‌های نفتی به بازارهای آمریکا، توضیح داد: هر کشوری می‌تواند در راستای منافع و مصالح خودش تصمیم‌گیری کند؛ ایران هم براساس اولویت‌های خودش تصمیم‌گیری می‌کند.
وی تاکید کرد: اگر به ادعای آمریکا مشکلی درپی تحولات تنگه هرمز ایجاد نشده است، چرا واشنگتن دستش را به سمت روسیه دراز کرده تا مشکلات سوخت را حل کند؟
آخرین وضعیت تبادل پاسخ‌ها میان ایران و آمریکا
سخنگوی دستگاه دیپلماسی درباره آخرین وضعیت تبادل پاسخ‌ها میان ایران و آمریکا، اظهار کرد: تبادل پیام میان ایران و آمریکا از طریق میانجی‌ها ادامه دارد؛ طرح هفت روزه مطالبه حقوق مشروع ایران بوده است؛ رفع محاصره دریایی، توقف جنگ در همه جبهه‌ها، آزادسازی دارایی‌های ایران و هر آنچه در یادداشت تفاهم مورد توافق قرار گرفته بود، جز این طرح هستند.
وی تصریح کرد: شرایط تغییر نکرده تا ما در مطالبه حقوق خود انعطاف نشان دهیم؛ آمریکا تحریم‌های جدیدی وضع کرده که باید رفع شود؛ آمریکا هم خواسته‌‌های خود را مطرح کرده است؛ تناقض بزرگی در خواسته آن‌ها درباره برنامه هسته‌ای ایران وجود دارد؛ آن‌ها از نابودی تاسیسات هسته‌ای ایران سخن گفتند، اما اکنون باز از موضوع هسته‌ای ایران ابراز نگرانی می‌کنند.
بقایی گفت: ما نکاتی را که آمریکایی مطرح کردند، بررسی می‌کنیم و به محض اتمام بررسی به میانجی‌ها اعلام و منتقل می‌کنیم.
اینکه آمریکا می‌گوید هدف تحریم‌ها مردم ایران نیستند یک نفاق آشکار است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسش میزان درباره ادعای مقام وزارت خزانه‌داری آمریکا درباره اینکه «هدف سیاست‌های آمریکا فشار بر مردم ایران نیست»، گفت: هدف تحریم‌ها مردم ایران نیستند، پس هدف چیست؟ البته تحریم‌های ایران حتی آب، کوه، امکانات طبیعی و محیط زیست ایران را نیز شامل شده است.
وی اضافه کرد: فکر می‌کنم یک نفاق خیلی آشکار است، اینکه بگویند ما شدیدترین تحریم‌ها را علیه ایران وضع کردیم، اما هدف این تحریم‌ها مردم ایران نیستند؛ ممنوع کردن ایرانیان از دارو، از آموزش، حتی در امتحان دادن در آزمون‌های آیلتس و تافل، این‌ها علیه ایرانیان نیست؟ محروم کردن ایرانیان از دسترسی به امکانات هواپیمایی کشوری حتی با دستور موقت ۲۰۱۸ دیوان بین المللی دادگستری مغایر است.
بقایی تصریح کرد: این‌ها اگر علیه مردم ایران نیست علیه کیست؟ این‌ها توجیه‌هایی است که طرف آمریکایی با علم به اینکه درست نیست، تکرار می‌کنند، اما مردم ایران خود شاهد هستند که حتما این تحریم‌ها زیر نظر وزیر خارجه آمریکا است، وزیری که اظهارات وی در یونان مشخص است؛ آن‌ها نه فقط ایران تمدنی، ایران چند هزار ساله را به‌عنوان معارض خودشان معرفی می‌کند، بلکه حتما تک تک ایرانیان مورد هدف و شرارت‌های این کشور هستند.
رایزنی‌های ایران و کشورهای منطقه امری مستمر است
بقایی در بخشی دیگر درباره رایزنی سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه و همتای عربستانی در شب گذشته، توضیح داد: رایزنی‌های ایران و کشورهای منطقه امری مستمر است؛ ما به‌شدت نگران اتفاق‌های جاری در شبه‌جزیره عربستان هستیم و بازها بر مساعی جمیله برای تشویق طرفین به گفت‌وگو تاکید کردیم.
وی اظهار کرد: تداوم تنش در منطقه فقط به نفع رژیم صهیونیستی خواهد بود؛ موضع ما این است که مردم یمن حق دارند به دور از فشار و تحریم و محاصره زندگی شرافتمندانه‌ای داشته باشند؛ ما در گفت‌وگوی دیشب هم آمادگی خود را برای کمک به حل‌وفصل موضوع از طریق گفت‌وگو اعلام کردیم.
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: موضوع یمن می‌بایست خیلی وقت پیش براساس توافق یمنی‌ها حل می‌شد؛ این اتفاق نیفتاد؛ ۲۲ تیر امسال به فرودگاه صنعا حمله شد و ما ابراز نگرانی شدید از تشدید اوضاع هستیم؛ این اتفاق الان رخ داده است؛ درخواست ما این است که وضعیت از طریق تعامل حل‌وفصل شود.
جزئیات گفت‌وگوی روسای‌جمهور ایران و روسیه
بقایی در بخشی دیگر گفت: رایزنی ایران و روسیه در موضوع‌های مختلف ازجمله هسته‌ای امر جدیدی نیست؛ روسیه در موضوع هسته‌ای ایران همواره موضع سازنده‌ای داشته است.
وی تاکید کرد: رابطه مبتنی بر اعتماد متقابل هم یکی از سرمایه‌های میان دو کشور است؛ در گفت‌وگوی روسای‌جمهور ایران و روسیه در ترکمنستان، رئیس‌جمهور مواضع ایران را بیان کرد و طرح هفت روزه و ملاحظات ما را تشریح کرد؛ با توجه به اینکه قرار بود ترامپ و پوتین گفت‌وگوی تلفنی داشته باشند، این امر انجام شد.
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: از نظر فنی همچنان قطر و پاکستان میانجی ایران و آمریکا هستند.
توضیحات سخنگو درباره اظهارات یکی از نمایندگان مجلس در مورد واگذاری زمین به افغانستان
سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به انتشار شایعاتی درباره واگذاری زمین‌هایی در چابهار به افغانستان، توضیح داد: این واقعا یک سوءتفاهم محرز بود که از اظهارات یکی از نمایندگان مجلس درباره واگذاری خاک و زمین برداشت شد.
وی اظهار کرد: این در همه جای دنیا یک رویه است که به کشورهای محصور در خشکی که راه به آب‌های آزاد ندارند، امکاناتی اجاره داده شود تا آن‌ها به بنادر و آب‌های آزاد برای تجارت دسترسی داشته باشند.
بقایی گفت: این بحث به‌صورت رسمی مطرح نشده است؛ تاکید می‌کنم بحث و جدل های جاری مبنایی ندارد.
صدای گزینشی سازمان‌های بین‌المللی پیامدهای جهانی دارد
بقایی درباره عدم محکومیت نسل‌کشی در غزه و حمله به ایران در مقابل محکوم‌کردن تحولات اخیر در منطقه توسط آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، اظهار کرد: از رویکردهای دوگانه در قبال موضوع‌های بین‌المللی به‌ویژه در موضوع نقض حقوق بشر و حقوق بشردوستانه ابراز تاسف می‌کنیم.
وی اظهار کرد: اینکه گوترش و روسای دیگر سازمان‌های بین‌المللی از صدای خود، به‌عنوان تنها امکان در اختیارشان، گزینشی استفاده می‌کنند پیامدهای جهانی دارد؛ این گزینشی عمل کردن قانون‌شکنی را تشویق می‌کند.
واکنش به چرخش رویکرد ترامپ علیه زلنسکی
بقایی در بخشی دیگر درباره چرخش رویکرد ترامپ علیه ولادیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، گفت: هنری کیسنجر در اواخر دهه ۱۹۶۰ گفت که دشمن آمریکا بودن می‌تواند خطرناک باشد، اما دوست آمریکا بودن مرگبار است.
سخنگوی وزارت امور خارجه تاکید کرد: شما می‌توانید چگونگی دوستی و دشمنی آمریکا با رفقایشان را ببینید.
همیشه از تقویت تعامل و همکاری بین کشورهای منطقه حمایت کردیم
سخنگوی دستگاه دیپلماسی درباره سفر پیش روی نخست‌وزیر عراق به عربستان، اظهار کرد: ما همیشه از تقویت تعامل و همکاری بین کشورهای منطقه حمایت کردیم و چندی پیش پیشنهاد برگزاری نشست کشورهای منطقه خلیج فارس با حضور ایران و عراق را دادیم.
وی اظهار کرد: اخیرا هم نشستی را پیشنهاد کردیم تا در صلاله عمان برگزار شود، اما برخی موافقت نکردند؛ تقویت رابط بین کشورهای منطقه زمینه‌ساز و لازمه ایجاد منطقه امن بدون حضور بازیگران خارجی است.
هیچ وقت به نقطه اول باز نمی‌گردیم
بقایی درباره آخرین وضعیت مذاکرات ایران و آمریکا و احتمال خروج ایران از ان‌پی‌تی، گفت: خودکرده را تدبیر نیست؛ آن‌ها چرا نگران هستند؛ وقتی آژانس واکنش درخوری به حمله به تاسیسات هسته‌ای ایران نشان نمی‌دهد و شورای امنیت آن را محکوم نمی‌کند، این سوال در همه سطوح در ایران مطرح می‌شود که فایده ماندن در چنین سندی چیست؟
وی اظهار کرد: در سطح جهان این بحث مطرح است که آیا رژیم منع عدم اشاعه موثر است یا خیر؛ در هر سه حوزه سند یادشده توسط متولیانش دچار مشکل شده است؛ اظهارات اخیر مکرون درباره سلاح‌های هسته‌ای را ببینید؛ جنایت‌هایی را که انجام دادند، باید به رخشان کشید؛ آن‌ها صاحب فتوا درباره ممنوعیت تسلیحات هسته‌ای را ترور کردند؛ پس دیگر نگرانی آن‌ها بی‌معناست.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: درباره مذاکرات باید بگویم که ما هیچ وقت به نقطه اول باز نمی‌گردیم؛ هم توانمندی خود را تقویت می‌کنیم و هم از بدعهدی طرف مقابل درس می‌گیریم؛ ما هیچ‌گاه از میز دیپلماسی فرار نمی‌کنیم؛ هر زمان جا داشته باشد، برای تامین منافع از دیپلماسی استفاده می‌کنیم؛ ایران سزاوار شماتت نیست، زیرا در روندهای دیپلماتیک همواره مشارکت کرد، اما آمریکا میز مذاکره را منهدم کرد.
نهادهای حقوق بشری باید به سرکوب اعتراض‌های دانش‌آموزی در فرانسه ورود کنند
بقایی در بخشی دیگر درباره سرکوب اعتراض‌های دانش‌آموزی در فرانسه، گفت: به صراحت مواضع خود را به فرانسه از طریق سفارت این کشور در تهران اعلام کردیم؛بخش حقوق بشر وزارت امور خارجه با احضار سفیر فرانسه در تهران این نگرانی‌ها را اعلام کرد.
وی تاکید کرد: فرانسه باید پنج تا شش هزار بازداشت شده و دیگر موارد نقض را به‌صورت جدی پیگیری کند؛ نهادهای حقوق بشری هم باید به صراحت به موضوع ورود کنند.
واکنش به ادعای وزیر خزانه‌داری آمریکا درمورد محاصره زمینی ایران
بقایی در بخشی دیگر درباره ادعای اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا در مورد محاصره زمینی ایران، توضیح داد: در شرارت آمریکایی‌ها و تلاششان برای آسیب زدن به مردم ایران تردیدی نیست؛ آن‌ها در پیشبرد اهداف شرورانه موفق نبودند، زیرا کشورها دریافتند که درخواست‌های آمریکا غیرقانونی و مخل روابط بین کشورهاست.
وی اظهار کرد: آن‌ها می‌دانند که آمریکا در روابط خود قاعده و قانونی ندارد و اوکراین جدیدترین نمونه از این دست است.
آمریکا از تنگه هرمز برای تدارک حمله به ایران و قاچاق سوخت سوءاستفاده کرده است
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره قاچاق سوخت در منطقه توسط سنتکام، اظهار کرد: اینکه آمریکا از تنگه هرمز برای تدارک حمله به ایران و هم برای آنچه به‌عنوان عبور و مرور قانونی و قاچاق سوخت خوانده می‌شود، سوءاستفاده کرده است و در این تردیدی نیست.
وی تصریح کرد: آن‌ها بعد از توافق ۲۸ خرداد استفاده از مسیرهای ناامن را آغاز کردند؛ نیاز به بیان نیست که تنگه تحت رصد نیروهای مسلح ایران قرار دارد و هر زمان لازم باشد برای صیانت از منافع ایران اقدام می‌کنند.
توافق قاهره به تاریخ پیوست
بقایی درباره توافق قاهره، اظهار کرد: توافق قاهره که فعلا بخشی از تاریخ است؛ طرف‌های مقابل فرصت آن را واقعا قدر ندانستند؛ آن توافق با هدف جلوگیری از اسنپ‌بک بود؛ پیش از آن هم بین سه کشور اروپایی تفاهم شده بود که این اتفاق نیفتد، منتها خودشان این فرصت را از بین بردند.
واکنش به تحریم‌های آمریکا علیه دیوان بین‌المللی کیفری
بقایی در بخشی دیگر درباره تحریم‌های آمریکا علیه دیوان بین‌المللی کیفری، توضیح داد: ایران عضو دیوان بین‌المللی کیفری نیست، اما به عنوان کشور امضاکننده اساسنامه رُم به تعهدات خود پایبند است؛ ایده مرکزی دیوان یعنی مقابله با بی‌کیفرمانی صد در صد مورد حمایت ماست و حتی این امر را یکی از دستاوردهای تمدن بشری می‌دانیم.
وی تصریح کرد: اقدام آمریکا یک اقدام ارتجاعی و بازگشت به نظام جنگل‌واره ۱۹۴۵ است؛ نهادی که از حقوق بین‌الملل صیانت می‌کند و سعی می‌کند جنایت‌های بین‌المللی را تحت پیگرد قرار دهد، نباید هدف حمله قرار بگیرد؛ روبیو در یونان قدرت بی‌‌مسئولیت را تبلیغ کرد.