دیدار رئیس دستگاه قضا با رهبران ادیان، علما و فرهیختگان هند را میتوان نمونهای از پیوند دیپلماسی قضایی، دیپلماسی عمومی و گفتمان حقوق بشری دانست و یکی از اهداف این دیدار، رساندن صدای مردم ایران به گوش جهانیان بود.
نخستین برنامه حجتالاسلاموالمسلمین محسنی اژهای در سفر به هند، دیداری با رهبران ادیان، علما و فرهیختگان این کشور بود؛ دیداری که در آن، رئیس قوه قضاییه از فرصت حضور طیف گستردهای از چهرههای مذهبی و اجتماعی هند استفاده کرد تا روایت مردم ایران از تجاوز و جنایات آمریکا و رژیم صهیونیستی را برای مخاطبانی فراتر از محافل رسمی و سیاسی بازگو کند.
این دیدار را میتوان یکی از مهمترین برنامههای رئیس قوه قضاییه در سفر به دهلی دانست؛ چرا که مخاطبان آن صرفاً مقامات رسمی نبودند، بلکه رهبران ادیان و علمایی از جریانهای مختلف مذهبی و فرهنگی هند در آن حضور داشتند؛ چهرههایی که از ارتباط گستردهای با مردم و جوامع دینی این کشور برخوردارند.
قرار بود صدای مردم ایران شنیده شود
حجتالاسلاموالمسلمین محسنی اژهای پیش از عزیمت به هند، هدف خود از حضور در این سفر را روشن کرده بود. رئیس قوه قضاییه گفته بود تلاش خواهد کرد صدای مردم ایران را به گوش جهانیان برساند و درباره جنایات و تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ملت ایران سخن بگوید.
به این ترتیب، نخستین برنامه رئیس قوه قضاییه در دهلی تنها یک دیدار تشریفاتی نبود؛ بلکه فرصتی برای انتقال همین پیام به گروهی از مخاطبان اثرگذار جامعه هند فراهم شد.
رئیس دستگاه قضا در دیدار با رهبران ادیان هند، با اشاره به تحمیل جنگ و تجاوز علیه مردم ایران، بر ضرورت توجه به ابعاد انسانی این حوادث تأکید کرد و حمله به غیرنظامیان و بهویژه حمله به مدرسه شجره طیبه در میناب و جانباختن کودکان را مورد اشاره قرار داد و آن را جنایت جنگی آشکار دانست.
او همچنین با اشاره به وضعیت غزه، بیتفاوتی جامعه جهانی نسبت به جنایات علیه غیرنظامیان را مورد انتقاد قرار داد و تأکید کرد که سکوت در برابر تجاوز میتواند زمینه تکرار چنین جنایاتی را در نقاط دیگر جهان فراهم کند.
چرا رهبران ادیان؟
اهمیت این دیدار را باید علاوه بر محتوای سخنان رئیس قوه قضاییه، در نوع مخاطبان آن نیز جستوجو کرد.
هند کشوری با تنوع گسترده دینی و مذهبی است و رهبران ادیان و علمای آن، ارتباط مستقیمی با بخشهای مختلف جامعه دارند. از این منظر، طرح مسائل انسانی و حقوق بشری جنگ در جمع این افراد، میتواند پیام ایران را از سطح روابط رسمی میان دولتها فراتر برده و به جامعهای گستردهتر منتقل کند.
حجتالاسلاموالمسلمین محسنی اژهای در این دیدار، موضوع جنگ را تنها به عنوان یک اختلاف میان دولتها مطرح نکرد؛ بلکه از کرامت انسان، حق حیات، عدالت و ضرورت مقابله با تجاوز سخن گفت؛ موضوعاتی که میتواند فارغ از مرزبندیهای سیاسی و دینی، نقطه اشتراک ملتها و پیروان ادیان مختلف باشد.
پیام ایران از مسیر گفتوگوی ادیان
رئیس عدلیه در ادامه، رهبران ادیان و فرهیختگان حاضر در نشست را به همکاری برای برقراری صلح، عدالت و آرامش پایدار فراخواند و بر ضرورت ایستادگی مشترک در برابر متجاوزان تأکید کرد.
او تصریح کرد که قدرتطلبان و مستکبران نباید بتوانند یک روز به کشوری مانند عراق، روز دیگر به افغانستان، لبنان، غزه و ایران حمله کنند و جامعه جهانی در برابر آن سکوت کند؛ بلکه باید با همفکری و همکاری در برابر متجاوزان ایستادگی کرد تا تجاوزگران سر جای خود نشانده شوند و صلح و آرامش پایدار در سراسر جهان برقرار شود.
این بخش از سخنان رئیس قوه قضاییه، پیام دیدار را از یک روایت صرفاً مربوط به ایران فراتر برد و آن را به مسئلهای جهانی تبدیل کرد؛ مسئلهای درباره اینکه چگونه میتوان از تکرار جنگ، تجاوز و کشتار غیرنظامیان جلوگیری کرد.
وقتی یک دیدار رسمی، کارکرد حقوق بشری پیدا میکند
در شرایطی که روایتهای مختلفی درباره جنگ و حوادث منطقه در افکار عمومی جهان مطرح میشود، انتخاب رهبران ادیان بهعنوان یکی از نخستین مخاطبان سفر رئیس قوه قضاییه به هند، این امکان را فراهم کرد که روایت ایران از جنایات علیه مردم، مستقیماً برای چهرههایی مطرح شود که از ظرفیت اجتماعی و ارتباطی قابل توجهی در جامعه هند برخوردارند.
از همین منظر، دیدار رئیس قوه قضاییه با رهبران ادیان هند را میتوان نمونهای از پیوند دیپلماسی قضایی، دیپلماسی عمومی و گفتمان حقوق بشری دانست؛ مسیری که در آن، موضوعاتی مانند حق حیات غیرنظامیان، کرامت انسانی، عدالت، صلح و مقابله با تجاوز، محور گفتوگو قرار میگیرد.
حجتالاسلاموالمسلمین محسنی اژهای پیش از سفر گفته بود که صدای مردم ایران را به گوش جهانیان خواهد رساند. نخستین برنامه او در دهلی نشان داد که این هدف صرفاً از مسیر دیدار با مقامات رسمی دنبال نمیشود؛ بلکه رهبران ادیان، علما و فرهیختگان نیز بهعنوان مخاطبانی گسترده و اثرگذار، در انتقال این پیام مورد توجه قرار گرفتهاند.
در نهایت، آنچه این دیدار را از یک برنامه معمول دیپلماتیک متمایز میکند، تلاش برای رساندن صدای قربانیان جنگ به مخاطبانی است که میتوانند این روایت را در میان جوامع خود بازتاب دهند؛ روایتی که در مرکز آن، صلح، عدالت، کرامت انسانی و ایستادگی در برابر تجاوز قرار دارد.
انتهای پیام/